It wie ôfrûne sneontejûn net ien fan de goed 400 besikers oan it konsert yn Warkum opfallen. Wylst yn de Gertrudis-tsjerke in ferhaal oer ‘De treastfûgel’ ferteld waard, wie in Warkumer treastfûgel dwaande syn nêst te meitsjen….
Dit aardich plaatsje is makke troch Henny van den Berg, de frou fan de koarmaster fan it Lemster Mannenkoar. Sy ûntduts pas de oare deis dat der in fûgel mei in takje op de foto stiet. Tige tank!
De foarstelling mei it Lemster Mânljuskoar luts sneon (14 april 2012) in folle Gruttsjerke yn Warkum. Mear as 400 besikers (plus in koar fan hûndert man) wiene nei ôfrin ûnder de yndruk fan it sjongprogram, ôfwiksele mei proazafragminten. It optreden hie in ferhaallinne dy’t twa oeren lang op spanning bleau.
Harm van der Meer is mear as in fakbekwame dirigint; hy toant him mei de Lemsters by steat en nim de spanning en it prozayske fan de teksten mei yn de útfiering fan de lieten. It sjongen stipet de skriuwer wer. Sa ûntstiet in ‘sjongsum ferhaal’, dat de taskôger meinimt en yn besnijding hâldt.
Hylke Speerstra syn teksten en de lieten giene diskear oer swalkjen en thúsbliuwen, oer oarloch en frede, ûnwennigens en freonskip. Derby lei de klam op de (bewenners fan de) Fryske Súdwesthoeke.
Guon fragminten wiene basearre op syn noch te ferskinen non-fiksjeferhaal ‘De troostvogel’ dat binnen in jier ferskynt by Atlas Contact, útjouwer yn Amsterdam. (De al publisearre Fryske útjefte dêrfan wie in foarpriuwke)
It ôfrûne winterskoft hat Speerstra oan sa’n 3.000 minsken syn ferhalen fertelle kind. Ditkear foaral mei tank oan it Lemster mânljuskoar. It liket koar en auteur skoan ta dat dit progam op oare lokaasjes mei oanpassingen fan ynhâld en tema, in ferfolch krije sil.
Van dit optreden zijn meer foto’s gemaakt door Henk Bootsma.
Op sneon 14 april 2012 komt in Lemster Mannenkoar nei Warkum. Hylke Speerstra docht ek mei yn it program, dat begjint om 20:00 oere. Jo kinne kaarten bestelle fia de webside www.lemstermannenkoor.nl. 
Optredens fan skriuwers hoege net steefêst ‘lêzingen foar lyts publyk’ te wêzen. Foar de auteur binne der mear mooglikheden om (it karakter fan) eigen wurk fierder út te dragen. Dit kin tige súksesfol syn beslach krije yn gearwurking mei bg in trûbadoer, kombo, (blaas)orkest of sjongkoar.
Op sneontejûn 14 april treedt Hylke wer op mei it 100 man sterke Lemster Mânljuskoar. Diskear yn de Gruttsjerke (St Gertrudis) fan Warkum. Dirigint: Harm van der Meer, solisten Marleen van Dijk (Haarlem) en Luilf van Dam (de Lemmer). Muzikale begelieding Jan Kroeske.
Yn in programma fan 1 oere en 50 minuten besjonge koar en auteur de Fryske Súdwesthoeke yn lieten, proaza en …poëzij. Jawol, yn de prozaïst wurdt de dichter wekker. Lieten en tekstfragminten folgje inoar om en om op. En mei faasje. Speerstra komt mei besteand, mar ek mei nij wurk.
‘Vriendschap en andere ongemakken’ is het thema van de Boekenweek 2012. De Leeuwarder Courant komt met een keuze uit de mooiste passages in de literatuur. Vandaag (LC 16-03-12) een fragment -getiteld Rivalen- uit ‘Kening op sokken’.
Mar hoefolle earste prizen ha’k mei dy ek net ferskiten, Piter? Omsto de measte punten ek noch ha woest. Omst boppedat kening wurde woeste. De earste priis wie net moai genôch. Do rikste nei ballen dy’t net foar dy wiene mar foar my. En dat mislearre gauris. Op ’t lêst stiene wy beide fan de spanning op barsten, dan waard it in spultsje fan alles of neat. En dan stiene wy ús eventsjes letter yn in nearzich hernstje fan in boppeseal te ferklaaien en dan koene wy elkoar wol deasjen. Dan woest wol bidde en smeke as ik dy mar tsjin de kop sloech. Mar dat die ik net. Ik hie by ’t ferlitten fan it perk allinne sein: ‘Stumper dysto biste.’ En fierder sei ’k gjin wurd mear. Piter, wat ha’k de straal op dy yn hân. Sels mei ’t klaverjassen wie ’t by dy soms alles of neat. Mar ik ha alles my dy bekeatst. En ik haw oan de dea ta mei dy kaartspile. Want wy koene net bûten elkoar om’t wy net sûnder kriich libje koene. As wie it juster doe’t wy om priis en preemje fêstrûnen yn Frentsjer. En de oare moarns hearde ik immen by de achterdoar. ‘It hat juster mis west, Klaas’. ‘Fan wà wie ’t mis!’ ‘Net sasear fan dy, Klaas.’ Dy twang, dwers troch alles hinne, om te winnen. En yn ’e grûn krijst nòch gjin hekel oan elkoar. Ik swear by myn rivalen.
Uit: Hylke Speerstra – Kening op sokken (Friese Pers Boekerij).
Yn de moanne febrewaris 2012 kinne jo it ferhaal fan “Jabik en Dieuwertje” fergees ophelje fan de webside fan Luisterrijk.nl.
Yn dit moderne ferhaal fan Speerstra wurdt de alvestêdetocht op in wol hiel bysûndere manier belibbe. Jabik en Dieuwertje, skippers op in kontenerskip foar it Europeeske binnenwetter, kinne net mear farre fanwege de froast en brûke it stillizzen om te trenen foar de alvestêdetocht. It sil in bar aventoer wurde…
It harkboekferhaal is ynsprutsen troch de skriuwer sels. Mar jo kinne it fansels ek lêze yn syn boek “De kâlde krústocht”. Nijsgjirrich is dat jo op de webside fan Luisterrijk.nl earst in fragmint beharkje kinne. Harkboeken (û.o. op CD) fan Speerstra en oare Fryske skriuwers wurde útjoun troch Audiofrysk.nl.
Klik hjir foar de aksje oanbieding.
Fan it kadoboek fan ‘De moanne fan it Fryske boek’ binne sûnt septimber 2011 al tûzenen eksimparen ferspraat. Minsken dy’t it Frysk lêzen net yn ‘e macht hawwe fregen de skriuwer gauris oft it boek ek yn it Hollânsk te keap wie. Yn de rin fan 2012 ferskynt ‘De troostvogel’ by Uitgeverij Contact. By dizze útjouwerij binne al mear oersettingen fan Hylke Speerstra syn boeken útkaam. Op harren webside fine jo in oersjoch fan de Hollânske Speerstra-titels. De bekendsten binne ‘De koude erfenis’, ‘De voorbije vloot’ en ‘Het wrede paradijs’.
Dizze foto is makke yn Drachten, op 15 oktober 2011. It grutte oeuvre fan Durk van der Ploeg -winner fan de Gysbert Japicxpriis 2011- fertsjinne ekstra omtinken op de Boekemerk. Dat fûn alteast syn freon en kollega-skriuwer Hylke, dy’t it publyk derom op syn oanwêzigens attindearre.
De dei nei it bekend meitsjen fan de wichtige priis stie al it folgjende sitaat fan Speerstra yn de krante: “Einlings gerjochtichheid, en dat siz ik net omt wy tafallich goed kinne. Ik hie him de priis al folle earder ta ha wollen. Wat in oeuvre. Wat in taal.” Op 8 novimber mei Van der Ploeg syn priis yn ûntfangst nimme.
De foarstelling ‘It liet fan de treastfûgel’ yn de Boalserter Martinitsjerke luts sneontejûn 8 oktober sa’n 400 besikers. It machtige Lemster mânljuskoar (103 man sterk) krige, ûnder lieding fan Harm van der Meer, grutte wurdearring fan de oanwêzigen. As soliste song Marleen van Dijk út Alphen a/d Rijn in tal lieten mei. Ek de tekst ‘Rop my werom jonge’ fan performer/dichter Tsjêbbe Hettinga slute prachtich oan by de sfear fan Speerstra syn foardrachten. It optreden krige suver in emoasjoneel slot mei it sjongen fan ‘We ’ll meet again’, dêr’t tekstdichter Jurjen van der Meer in perfekte Fryske oersetting foar makke hie: ‘Ea sjoch ik dy wer’.
Dizze jûn wie de lêste fan de searje fan fiif optredens fan de Kadoboeketoer. Yn alle plakken (Hichtum, De Gerdyk, Burgum, Dronryp en Boalsert) wie it program ferskillend, hieltyd mei oare koaren, sjongers, skriuwers en dichters. Mar oeral op ‘e nij slagge it om it gefoel en de mankelike sfear fan ‘De treastfûgel’ oer te bringen.
Op tongersdei 29 septimber wie alwer de tredde ôflevering fan de Kadoboeketoer. Alle optredens hat Speerstra oare minsken op de bühne, dy’t mei him de foarstelling stal jouwe. Ditkear wienen dat skriuwer Durk van der Ploeg, dy’t foarlies út twa fan syn bekende oarlochsromans en dichteres Elske Kampen. Sy is hikke en tein yn Burgum en lies gedichten foar út har debútbondel ‘Fan glês it brekken’. Ferhalen en fragminten út ‘De treastfûgel’ waarden ôfwiksele troch lieten fan it Yntertsjerklik Burgumer Manlju’s koar. Lieten lykas It Heitelân, Jou ús in dream, Fries om utens, it Kanadeesk folksliet en De freonskip hâldt ús fêst, fersterken de ferhalen. Yn it skoft hie Speerstra it wer drok mei it signearjen fan syn nije roman ‘De treastfûgel’. Der komme noch twa jûnen fan de Kadoboeketoer; sjoch de Aginda.
De foarstelling ‘Werom nei Hichtum’ foarme op tongersdeitejûn 22 oktober in moai begjin fan de Kadoboeketoer. De kombinaasje fan proaza, ôfwiksele troch muzyk, blykt in kombinaasje dy´t neifolging fertsjinnet. It tsjerkje wie mei 112 besikers grôtfol. De muzyk waard fersoarge troch amusemintsorkest Andante.
Skriuwer Hylke Speerstra droech tsien koarte sketsen foar ut De treastfugel, it kadoboek dat û.m. yn it Hichtum fan hûndert jier lyn spilet. In programma dêr’t net yn it lêste plak de (âld) Hichtumers fan ûnder de yndruk rekken, sa blykte nei ôfrin…
Sjoch de Aginda foar de noch kommende optredens!
“It liet fan de treastfûgel” mei Freark Smink, Tsjêbbe Hettinga en Hylke Speerstra.
In optreden fan it Lemster Mannenkoor yn de Boalserter Martini-tsjerke op sneontejûn 8 oktober liket it hichtepunt te wurden fan de Fryske Boekemoanne 2011. Dan treedt it koar op ûnder lieding fan Harm van der Meer. Soliste is de sjongeres Marleen van Dijk út Haarlem en Jan Kroeske is de organist.
Trije oare bekende Friezen wurkje mei oan it muzikaal-literêre program: de dichter en performer Tsjêbbe Hettinga, de akteur Freark Smink en skriuwer Hylke Speerstra. De teksten en de gauris geastlike koarlieten foarmje ien gehiel en slute sfearfol op inoar oan. Tidens de foarstelling ferskine der op in skerm passende bylden.
Titel fan it program: ‘It liet fan de treastfûgel’, nei Speerstra syn nijste novelle dy’t giet oer lânferhúzje en weromkommen, oer ôfskied nimmen en wersjen, oer it doarp en de wrâld. Sa bringt Hettinga it gedicht ‘It Doarp Always Ready’. Freark Smink draacht û.m. Fêdde Schurer syn fers ‘Ierdeljocht’ foar en de koarte fertellingen fan Speerstra eindigje yn in ferrassend liet fan de Lemsters: ’Ienris sjogge wy inoar wer, is it net hjir, dan dêr’. Sjoch de Aginda foar mear ynfo oer de Kadoboeketoer.
It wie gesellich drok op it Boekefeest, mei in bûnt ferskaat oan minsken dy’t fine dat de Fryske literatuer der ta docht. Hylke Speerstra stie mei sa’n tweintich Fryske topsporters op it poadium, om it publyk sjen te litten dat jo mei ambysje wat berikke kinne. Se krigen allegear in eksimplaar fan it nije kadoboek oanbean. Dêrnei lies Speerstra foar út ‘syn’ kadoboek (‘De treastfûgel’) en fertelde dat er sels hast neat optocht hat; it measte dat der yn stiet is wier bard! De sjongeres Tet Rozendal song mei it hiele Lemster Manljuskoar – in Fryske primeur. En sa wie der dizze jûn noch folle mear te dwaan. It Boekefeest is it begjin fan de Moanne fan it Fryske Boek: mear as 50 aktiviteiten op sa’n 30 ferskillende plakken yn de provinsje. Hylke Speerstra docht ek mei: sjoch by ‘Aginda’.
De skriuwer fan it Kadoboek ‘De treastfûgel’, is al hielendal klear foar de Moanne fan it Fryske Boek. Tiisdei 6 septimber is der in parsekonferinsje hâlden dêr’t Hylke Speerstra soarge foar it opwaarmjen fan de festivalsfear en hy fertelde dat it Kadoboek it boek is dat er altyd al skriuwe wold hie. It is in ferhaal wat him heech siet, oer goed en kwea.
By de foto: Yn in Amearikaanske legerjeep jout Hylke Speerstra it startsein foar de befoarrieding fan de Fryske boekhannels. Freed 16 septimber giet it festival fan start mei it Frysk Boekefeest. Fjouwer wike lang stiet Fryslân yn it teken fan Fryske kultuer en fan Fryske literatuer. Tip: yn de boekhannels en biblioteken binne festivalgidskes, dêr’t alle aktiviteiten yn steane.
Yn it kadoboek ‘De treastfûgel’ folget Hylke Speerstra it spoar fan twa earme famyljes út Hichtum. De iene húshâlding stapt yn 1911 op de boat nei Amearika en kin yn it droege en stienearme Súd-Dakota earst amper oerlibje. Mar úteinlik wurde se Amerikaan mei de Amerikanen.
De oare húshâlding siket syn heil yn Dútslân, net allinne as boere-arbeider, mar ek polityk. Foar dizze famylje wurdt it in swalkjend bestean tusken arbeiderswenten en wenarkjes yn de Fryske Súdwesthoeke en melkstâlen yn it Dútske grinsgebiet.
De ferhalen fan dizze beide famyljes komme wer by inoar as twa neikommelingen út de tredde generaasje oan it oarlochsfront belânje: de iene as oanfaller en besetter, de oare as befrijer fan Europa; de iene as oerwinner, de oare as ferliezer. Mar beide soene se de ferskrikkingen fan it oarlochsgeweld oan harren ein ta meitôgje.
It kadoboek sil net gewoan te keap wêze. Jo krije it fergees at jo yn de perioade fan ‘De Moanne fan it Fryske boek’ foar 10 euro (of mear) oan Fryske boeken oantúge. Wolle jo in eksimplaar mei in hântekening fan Speerstra? Sjoch dan op de webside fan De Moanne fan it Fryske Boek. Der binne in soad gelegenheden, sawol yn boekhannels as op oare plakken, om it kadoboek te besetten.
Op de Conventie van Achlum (28 maaie 2011) krige ek de Fryske literatuer omtinken.
Yn folle húskeamers kamen de dichter Tsjêbbe Hettinga en prozaïst Hylke Speerstra los mei fersen en proazafragminten. Mindert Wijnstra fermakke de jeugd mei prachtige ferhalen.
It wie in histoarysk barren dat -mei tank oan Bill Clinton- it doarp Achlum foar ivich in plakje op de kaart fan de hiele wrâld besoarge hat. Oer tsien jier sjogge we faaks werom op de bestjutting foar de ynternasjonale gearwurking en de oprop ta mear sociale solidariteit. De kommende moannen sil spitigernôch foaral it minne waar yn it ûnthâld bliuwe…
Op de foto hat Wim Brandt fan VPRO-televyzje in fraachpetear mei skriuwer Hylke Speerstra.
