Radio útstjoering mei skriuwer Speerstra

Radio uitzending met Speerstra

Us gast is in Nederlânsk-Frysk skriuwer die wrâldferneamd is yn Fryslân mar Nederlân kent hem ek, want hy kin de skiednis meesterlik op ‘e nij fertelle. Dat bewiist hy ek no wer yn syn boek ‘Op klompen door de dessa’. De Nederlânske útjefte belibbet al syn 6e printinge.

Sa begjint it fraachpetear mei de skriuwer op Radio 1 (útstjoering 31 july 2015). Fia dit linkje kinne jo hearre wat it boek oan’t no ta losmakke hat. By de feteranen, harren bern mar ek by de skriuwer sels. Presintaasje: Petra Possel.

Feteraan Nanno Hiemstra ferstoarn

Soldaat Nanno Hiemstra ferstoarnOp 20 maaie 2015 is yn Woupon-Wisconsin (USA) ferstoarn ús âlde nommele freon en befrijder fan Europa, Nanno Hiemstra. Hy is ien fan de haadfiguren yn it non-fiksjeferhaal ‘De treastfûgel’, dat yn 2013 ferskynde en yn it Frysk en it Nederlânsk ferskate printingen belibbe. Hiemstra is 95 wurden. Koartlyn fierden de Hiemstra’s mei harren 9 bern en grutte keppel bernsbern harren 73ste troudei.

Ferslach Feterane foarstelling

Friesch Dagblad 18 maaie 2015

Ferhalen en muzyk foar Yndiëfeteranen

Mei it ferskinen fan Speerstra syn lêste boek, Op klompen troch de dessa, liket it wol as is it swijen oer Yndië lang om let en foargoed ferbrutsen. De soldaten fan doe wolle net langer it ferline yn har opbergje no’t der noch mar sa’n koart eintsje takomst is. Se moatte de ferhalen kwyt, elkoar treffe en deroer prate.

Sneintemiddei wie der yn it Lânboumuseum te Earnewâld fannijs in moaie gelegenheid ta. Goed 250 minsken – feteranen, famylje en oare belangstellenden – kamen ôf op in spesjale foarstelling Waltzing Mathilda, organisearre op inisjatyf fan Speerstra en sjonger Gerrit Breteler. Syn omke Gerrit sneuvele doetiids op Java. “Oan him en alle feteranen – de libbenen en de deaden – wurdt de foarstelling opdroegen.”

Speerstra fertelt de lotgefallen fan in oantal feteranen, foar in part ek beskreaun yn it boek. “Beladen ferhalen, fan gewoane jonges en in oarloch dy’t gjin oarloch hjitte mocht.” Tusken dy skiednissen troch, ôfwikseljend oangripend en humoristysk, sjongt Breteler lieten dy’t te krijen hawwe mei oarloch, frede en it foarbygean fan de tiid.

De mannen soargje derfoar dat se it delikate Yndiëferline net yn in ramt fan goed en kwea pleatse. Dat is te maklik, dêrfoar is de skiednis te kompleks. Likemin is it in middei fan ferearing of plat sjauvinisme.

Yn stee dêrfan wurdt yn de ferhalen en de lieten foaral in kontrast oproppen tusken politike elite en it gewoane folk. Plattelânsjonges kamen yn Yndië foar smoarch wurk te stean dêr’t de moaie ferhalen fan de Nederlânske oerheid har alhiel net op taret hienen.

Jan van der Kuur fan Lollum dielt dy opfetting. Yn it skoft fertelt er oer it Yndiëferline fan syn lang lyn ferstoarne heit. Lykas guon oare belutsenen hat er op in diske oantinkens útstald, dy’t syn heit oan dy tiid oerholden hat. “Hy gie as frijwilliger. It soe om passifikaasje gean, in soarte fan fredesmissy. Mar hy bedarre yn in Vietnamachtige oarloch!” Yn brieven nei hûs koe er dêr net frijút oer skriuwe en thús hat er der noait wer oer praat. Pas doe’t Van der Kuur syn mem ferline jier stoar, kamen alle âlde dokuminten foar it ljocht.

In feteraan komt by it diske te stean. Hy werkent sokke dokuminten en sûvenirs wol en komt oer syn eigen ferline te praat. Mar dan komt it petear op syn maten. “Myn bêste freonen binne dêr sneuvele”, fertelt er. Dan kin er net mear. Yndië, jierrenlang ferstoppe, mar altyd noch ticht ûnder ‘e hûd.

Snein koene yn elk gefal dy ferhalen ferteld wurde. Net om de feteranen ta helden, dieders, of slachtoffers te meitsjen – net om te oardieljen. Mar, yn Speerstra syn wurden, om “oarder te skeppen yn de gaos fan it bestean”.

Feterane-foarstelling mei Gerrit Breteler

‘Waltzing Mathilda’ yn Earnewâld op 17 maaie 2015

Waltzing Mathilda is in wrâldferneamde ballade oer it lot fan jongemannen dy’t in oarloch ynstjoerd wurde. It is in prachtich liet dat tusken 1945 en 1950 ek yn Indië songen waard. Dat blykt û.m. út it ferhaal Waltzing Mathilda yn Speerstra syn nijste boek ‘Op klompen troch de dessa’.

Oer it liettema fan it boek komme muzikus Gerrit Breteler en skriuwer Hylke Speerstra mei in spesjale teaterfoarstelling. Mei as earegasten (safolle mooglik!) âlde Indiëgongers. It is yn it Fries Landboumuseum te Earnewâld, op sneintemiddei 17 maaie en it begjint om 3 oere.

It program duorret 2x 40 minuten, mei fertellingen en lieten. De muzikale begelieding is yn hannen fan Peter van der Zwaag. Alde feteranen ha fergees tagong en krije in reservearre sitplak. Tagong net-Indiegongers €12.50. Der binne noch goed 200 plakken te keap.

Yn de museumromte, dy’t fan middeis 2 oere ôf al iepen is, hinget de hiele middei wat in Indyske sfear. Sa binne der (film)bylden te sjen út ein jierren fjirtich. Der is ek romte ynrjochte foar it sjen litten fan attributen, lykas krissen, in legerkiste mei ynhâld, brieven en sa; spul dus dat ‘ús jonges’ út Indie mei nei hûs nommen ha. Besikers wurdt hjirby frege it guod spesjaal foar dizze middei efkes tentoan te stellen.

Opjefte foarstelling fia www.aanmelder.nl/vet

Ynformaasje by museumdirekteur Henk Dijkstra, 0511-539420 (bgg 06 2718 4462) of mail hylke.speerstra@hetnet.nl

Nei de foarstelling is der yn it restaurant in Indysk miel te krijen. Hjirfoar graach oanmelde fia www.aanmelder.nl/eet

18-3-15 Lêzing oer Indië yn Tresoar

Indië en it feteranendom begjint mear en mear te libjen. Sa levere it opinyferhaal fan Hylke Speerstra yn NRC-Handelsblad (2-3-15) hiel wat reaksjes op. Prof. Peter Romijn fan it Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) fielt der neat foar om Indië-feteranen spesjaal by de maaiebetinkingen te beheljen.

Hylke: ‘As skriuwer hear ik no soeverein te swijen. Myn publikaasje sprekt foar himsels’. De skriuwer reagearret leaver op 18 maart yn Tresoar (20.00 oere) op de aktualiteiten. Tegearre mei psycholooch Douwe Draaisma sprekt er dan oer it ûnderwerp ‘Indië verloren, rampspoed geboren’. Oer datselde tema sprieken earder (ek yn Tresoar) de skriuwers Tom van den Berge en Cees Fasseur.

Op sneintemoarn 19 april, yn de oanrin nei de maaie-betinkingen, is Hylke Speerstra te gast yn it literêre tv-programma fan Wim Brands. (NPO 1, begjin 11:20 oere)

Op sneintemoarn 8 maart siet de skriuwer yn it programma OVT (Radio 1, VPRO). De earste resinsje oer ‘Op klompen door de dessa’ (de Fryske kranten holden it by ynterviews mei de auteur) stiet yn de VPRO-gids fan 14/20 maart 2015: “Dat Speerstra een geweldige schrijver is, is helaas nog onvoldoende doorgedrongen voorbij de Afsluitdijk. Ook in zijn nieuwe boek bedrijft hij sociale geschiedenis op zijn allerbest. In een prachtige proloog schetst hij hoe hij als jongetje van een jaar of elf diep onder de indruk was van de tien dorpsgenoten die in Indië vochten tegen die “gemene, bruine patjakkers (…)”.

Op klompen troch de dessa – no yn de winkel

Op klompen troch de dessa

Mear as 500 minsken wienen by de oanbieding

Hylke Speerstra, de man fan it skreaune wurd, hat syn nije boek oan de wrâld jûn. Dat wie op 30 oktober yn in grôtfolle tsjerke op It Feen.

Yn in flot programma fan rûchwei in oere krigen de oanwêzigen in priuwke fan de ferskrikkingen fan in sinleaze oarloch yn Indië.

Mear foto’s fan de oanbieding kinne jo fine op de webside fan Henk Bootsma, de fotograaf.

Oanbieding fan ‘Op klompen troch de dessa’

Op klompen troch de dessa

Dit boek is foar ús pake- en beppesizzer Bartle Jan Speerstra

It wie drok by de oanbieding fan it nije boek fan Hylke Speerstra op 30 oktober 2014 yn It Hearrenfean. Fansels in protte lêzers, mar ek minsken dy’t belutsen wienen by ‘it projekt’ of der oan meiwurke hawwe. Foar de oanwêzige Indië-feteranen en harren famyljeleden wie it in emosjoneel barren. De skriuwer wol al dizze minsken ek fia dit kanaal nochris fan herte tanksizze.

Boekpresintaasje ‘Op klompen troch de dessa’

It nije boek fan Hylke Speerstra is klear. De titel is ‘Op klompen troch de dessa, Indiëgongers fertelle’. Ein oktober wurdt it presintearre yn it Hearrenfean. As lêzer binne jo fan herte útnoege om hjirby oanwêzich te wêzen.

Op klompen troch de dessa

Nij boek fan Hylke Speerstra

Programma 30 oktober 2014
15.30  Ynrin
16.00  Iepenjen, mei oanslutend koarte bydragen:
1. Hylke Speerstra lêst in koart fragmint út it ferhaal Waltzing Mathilda, optekene út de mûle fan in âld Indiëgonger;
2. Gerrit Breteler sjongt de ballade Waltzing Mathilda, mei oan de fleugel Peter van der Zwaag;
3. Douwe Draaisma, heechlearaar psychology oan de Ryksuniversiteit Grins besjocht it wurk fan Speerstra fanút syn eachpunt as wittenskipper en auteur fan boeken oer it geheugen;
4. Freark Smink en Joop Wittermans fersoargje in foarpriuwke fan it teaterstik ‘De feteranen’, dat yn maart 2015 yn premiêre giet;
5. Slotliet oer de ferswijde oarloch troch Gerrit Breteler;
6. Presintaasje ‘Op klompen troch de dessa’;
17.00 Sluten
Neisit en de mooglikheid ‘Op klompen troch de dessa’ sinjearje te litten.

Komme jo ek?
It bywenjen fan dizze presintaasje is fergees. Mei it each op de beskikberheid is opjaan yn it foar winsklik. Jo kinne dat oant 27 oktober 2014 dwaan troch in mail te stjoeren nei info@bornmeer.nl. By opjefte graach trochjaan mei hoefolle persoanen jo komme.

Tongersdei 30 oktober 2014, 15.30-17.00 oere.
Trinitas (grutte seal), Coehoorn van Scheltingaweg 1, It Hearrenfean.
Op 60 meter ôfstân fan Trinitas leit it grutte parkearplak Burg. Kuperusplein.

De freonskip hâldt ús fêst – slotakkoard

Hylke Speerstra en it Lemster Mannenkoor

Op freed 27 septimber 2014 wie it 7de en lêste optreden yn de foarstelling ‘De freonskip hâldt ús fêst’. Yn totaal luts it sjong- en ferhalenprogramma sa’n 2.300 taskôgers.

‘De kombinaasje Lemster Mannenkoor en skriuwer Hylke Speerstra is in gouden greep’, skreau de resinsint nei dizze slotfoarstelling.

Fan de lêste foartstelling is in kreas ferslach makke, mei foto’s en de ferhalen oer de emigranten. Hjir kinne jo de PDF besjen.

It nije boek is hast klear…

Doe't Indië noch fan Nederlân wie

It hat in skoft rêstich west op dizze webside… Dat wie in goed teken want der is in nij boek ûnderweis en dat leit no by de útjouwer. Speerstra hat der mear as in jier oan wurke.

Dit kear hat de skriuwer in hiel oar ûnderwerp by de kop pakt. It giet oer de libbensferhalen fan jongkeardels út Fryslân, koart nei de twadde wrâldoarloch:

Gewoane jonges wiene it. Se rûnen op klompen nei skoalle en moasten dêrnei oan ‘t wurk. Doe’t it frede waard, wienen se jongfeint, krigen alris in bytsje ferkearing. En no moasten se foar keningin en faderlân nei Indië. Want Indië wie dochs fan ús?

‘Wy batsten sa te sizzen op klompen troch de dessa. Mei de wiisfinger om de hoanne fan it gewear, want wy moasten earst wêze om te oerlibjen.’ De bleue jonges fan it Fryske plattelân bedarren yn in tropysk jongesboek. Mar hjir gie it op libben en dea.

De jonges fan doe binne mannen fan fier boppe de tachtich wurden. Lang ha se swijd mar no wolle se it wol kwyt. Harren wierheid is hurd, somtiden ferbjusterjend en oangripend. ‘Wy waarden de guerilla en eksekúsjes yn sleept.‘

Aksjeboek mei koarting yn novimber

Om de ferkeap fan Fryske boeken te befoarderjen, komt der alle moannen in oar Frysk boek yn de skynwerpers te stean. Yn novimber 2013 is ‘De kâlde krústocht’ fan Hylke Speerstra it twadde aksjeboek.

Ha jo noch gjin âlvestêdenkrúske? Keapje dan it boek mei de spesjale koarting en jo fiele jo like ryk as ien mei âlve fan dy medaljes. Dit boek mei winterferhalen, in bestseller yn Fryslân, leit mei yngong fan 1 novimber foar mar € 15 yn de boekwinkel. Foar dat jild krije jo 11 spannende, bytiden ek ûntroerende ferhalen.

Op de foto lêst Hylke alfêst yn Bartlehiem in pear fragminten foar oan in keppel skiep (sjoch eftergrûn). Foto: Wim de Vries.

Boek yn it ‘Verzetsmuseum’ te Ljouwert

Koartlyn is it Verzetsmuseum, tagelyk mei it nije Fries Museum, ferhuze nei it Saailân. Hjir wurdt it boek ‘De troostvogel’ opfallend oan it publyk presintearre as nijsgjirrich dokumint oer de Twadde Wrâldoarloch.

Omdat de besikers oeral weikomme, is keazen foar de Nederlânsktalige edysje. Foaral de jongerein is ynteressearre yn wierbarde ferhalen.

Optrede, tegearre mei Britten…

Hoe grut binne net de mooglikheden foar skriuwers en dichters om eigen wurk foar it fuotljocht te bringen? Op freedtejûn 22 novimber steane wy op de planken yn Friesland Bank Plaza te Ljouwert, om yn wurd, sang, muzyk en byld it feit te fieren dat 100 jier lyn de ferneamde muzikus Benjamin Britten berne waard.

Under mear wurde der fjouwer koarte fragminten draaid fan Engelske films dêr’t Britten de muzyk foar skreaun hat. De rolprinten datearje út de tritiger jierren, doe’t Britten as komponist op syn hichtepunt belâne wie. Hylke Speerstra transformearret byld en muzyk yn Fryske teksten.

Stichting Noordelijk Koorfestival is inysjatyfnimmer en organisator fan de kulturele manifestaasje. Meer ynformaasje oer Britten-programma’s (22 oant en mei 24 novimber 2013): Noordelijkkoorfestival.nl. Sjoch ek de Aginda.

De freonskip hâldt ús fêst

Op 19 oktober 2013 -yn Burgum- is der wer in optreden fan it Lemster Mannenkoor mei Hylke Speerstra. As in reade trie troch it sjongprogramma rint it swalkersbestean, sa’t Speerstra dat beskriuwt yn syn lêste boek ‘De treastfûgel’.

It binne neffens Bert Looper (direkteur Tresoar) optredens ‘mei in gouden formule’. Yn Warkum en De Jouwer luts sa’n optreden mei koar en skriuwer earder in lytse tûzen besikers. Fan ‘De treastfûgel’ binne oan no ta yn beide rykstalen al mear as 9.000 eksimplaren ferkocht. Fansels is it ferhaal ek as E-boek en as Frysk harkboek te keap. De boeken en CD’s lizze sûnder mis op 19 oktober, sinjearre en wol, klear yn Burgum. Sjoch de aginda foar mear ynformaasje.

Oerdracht fan natoergebiet yn De Oerpolder

Begjin july 2013 is natoergebiet ‘De Wolvetinte’, achteryn it Heidenskip, troch it Wetterskip oerdroegen oan de provinsje Fryslân. De offisjele oerdracht wie ynspirearre op in beskriuwing yn Speerstra syn boek ‘De oerpolder’, dat oer it Heidenskip giet. Op de pleats ‘De Wolvetinte’ spile him tidens de wettersneed fan 1825 in drama ôf dat it libben kostje soe oan boer Ignatius. De skriuwer fertelde tidens it offisjele barren it ferhaal nochris wer, mar no aktualisearre en mei in kwinkslach. In hiele kloft Heidenskipsters wiene nei it prachtige natoergebiet kommen om tsjûge fan de oerdracht te wêzen.

Op de foto skriuwer Hylke Speerstra, deputearre Jannewietske de Vries en Roelof de Jong fan Wetterskip Fryslân. Op de eftergrûn de pleats dy’t letter opnij en net krekt op it âlde stee boud waard.
Pagina 1 van 512345